Novo otkriće u blizini Mosula mijenja pogled na Asirsko carstvo

Više od dvije i po hiljade godina nakon pada Asirskog carstva arheolozi i dalje otkrivaju nove tragove o jednoj od najmoćnijih civilizacija drevnog svijeta. U blizini Mosula, na području nekadašnje Ninive, pronađena je izuzetno dobro očuvana kamena ploča s natpisom koji opisuje dostignuća asirskog kralja Asurbanipala, jednog od posljednjih velikih vladara tog carstva.

Do ovog otkrića došlo je nakon pronalaska imena tri do tada nepoznata asirska kralja, što istoričarima daje nove uvide u razvoj i organizaciju države koja je dominirala Bliskim istokom prije više od 2.700 godina. Istoričari smatraju da je upravo vojna organizacija bila ključ uspjeha Asiraca, koje se često naziva prvom vojnom supersilom u istoriji.

Tijekom vladavine kralja Tiglat-Pilesera III, sredinom osmog vijeka prije nove ere, formirana je prva profesionalna stajaća vojska, što je omogućilo vojne pohode tijekom cijele godine. Asirci su među prvima masovno koristili oružje od gvožđa, razvili specijalizovane jedinice pješadije, konjice i strijelaca, ali i usavršili opsade utvrđenih gradova. Psihološki pritisak i masovne deportacije postali su dio njihove vojne strategije.

Pored vojne snage, Asirsko carstvo gradilo je moć i na znanju te tehnološkim dostignućima naslijeđenim od ranijih mesopotamskih civilizacija. Čuvena biblioteka kralja Asurbanipala u Ninivi sadržavala je desetine tisuća glinenih pločica ispisanih klinastim pismom, među kojima je bio i poznati „Ep o Gilgamešu“, jedno od najstarijih književnih djela čovječanstva. Budući da su tekstovi zapisivani na glini, veliki dio tog nasljeđa sačuvan je do danas i ostaje važan izvor za proučavanje istorije drevnog Bliskog istoka.

Na vrhuncu svoje moći, između 911. i 609. godine prije nove ere, Asirsko carstvo prostiralo se od današnjeg zapadnog Irana do Mediterana i Egipta, predstavljajući najveću državu koju je tadašnji Bliski istok poznavao. Njegov administrativni sistem, organizacija provincija i način upravljanja poslužili su kao uzor kasnijim velikim imperijama, uključujući i Rimsko carstvo. Iako je Asirija propala krajem sedmog vijeka prije nove ere pod naletom saveza Vavilonaca i Međana, nova arheološka otkrića potvrđuju da njen uticaj na vojnu organizaciju, državnu upravu i očuvanje kulturnog nasljeđa ostaje vidljiv i više od 2.500 godina kasnije, prenosi History.