Kina je kroz ulaganja u dobavljače duboko ušla u evropsku autoindustriju

Dok se evropska autoindustrija posljednjih godina fokusirala na kineske automobile, kineske kompanije su istodobno ulagale u nešto mnogo šire: u evropske proizvođače automobilskih dijelova i ključnih komponenti. Prema podacima konsultantske kuće Rhodium Group, koje prenosi Financial Times, od sredine 2000-ih investirano je u više od 130 evropskih proizvođača automobilskih komponenti.

Najveći dio tih ulaganja koncentrisan je u Njemačkoj i Francuskoj, državama koje već desetljećima čine jezgro evropske automobilske industrije. Kako navodi Financial Times, mnoge od tih transakcija nisu bile velika preuzimanja koja privlače najviše pažnje, nego poslovi vrijedni manje od 100 milijuna eura, zbog čega su često prolazili ispod političkog i regulatornog radara.

Prema analizi korporativne obavještajne kompanije Sayari, koju citira Financial Times, među kineski kontrolisanim automobilskim kompanijama i imovinom mapiranim u Njemačkoj približno četiri petine povezano je s najmanje jednim offshore posrednikom ili njemačkom registrovanom holding kompanijom lokalnog imena. Direktor te kompanije Farley Mesko rekao je da to samo po sebi ne znači nezakonite strukture niti dokazuje skrivanje vlasništva, nego pokazuje koliko konačnog vlasnika može biti teško prepoznati samo na osnovu naziva ili države registracije.

U Bruxellesu takav razvoj sve više privlači pažnju. Jedan evropski zvaničnik je kineski izazov automobilskom sektoru opisao Financial Timesu kao „izazov decenije za Evropu“, a kao četiri glavna pravca širenja naveo je izvoz automobila, vlasničke udjele u evropskim kompanijama, zajedničke kompanije te izgradnju vlastitih pogona u Evropi i njenom neposrednom susjedstvu.

Brojke koje navode Rhodium Group i MERICS pokazuju i koliko je automobil postao važan dio kineskih ulaganja u Evropu. Oni su izračunali da je samo tijekom 2025. evropski automobilski sektor privukao oko 7,6 milijardi eura kineskih direktnih ulaganja, što je više nego bilo koji drugi sektor i 46 posto više nego godinu ranije.

Financial Times navodi i da Evropska unija posljednjih godina pokušava pronaći način da veći dio vrijednosti automobila prodanih i proizvedenih u Evropi zaista nastane u Evropi. Jedan od smjerova su pravila o lokalnom sadržaju, prema kojima bi korištenje javnog novca i potpora bilo snažnije vezano za dijelove i rad proizvedene unutar Evrope.

Istodobno, kineske kompanije ne djeluju samo kao dobavljači ili kupci udjela. Pored prodaje vozila i ulaganja u evropske firme, one grade tvornice i ulaze u postojeće lance dobavljača. Rhodium Group upozorava i da evropski proizvođači tijekom elektrifikacije sve više koriste kineske baterije, pogonske sklopove i druge komponente, pa i automobili evropskih marki mogu sadržavati sve veći udio tehnologije i dijelova proizvedenih u Kini.

U tom kontekstu borba za budućnost evropske autoindustrije ne vodi se samo oko toga koji će se automobil prodati, nego i oko toga ko će proizvoditi bateriju, elektromotor, elektroniku i druge ključne sisteme ugrađene u vozilo. Nakon više od 130 investicija u evropske proizvođače automobilskih dijelova, jasno je da je Kina već duboko prisutna u dijelu industrije koji stoji iza gotovog automobila.